Γνώρισα τη ζωή, μέσα στην δεκαετία του 70 και πιο συνειδητοποιημένα, στις αρχές της δεκαετίας του 80. Δεν είχε περάσει πολύς καιρός, που η χούντα είχε φύγει, αφήνοντας μια χώρα, να ακροβατεί, ανάμεσα σε πόνους από πληγές ενός σκληρού παρελθόντος και στην ελπίδα για κάτι το καινούριο.
Η αριστερά του τότε, προσπαθούσε να εκτονώσει μια εσωστρέφεια δεκαετιών, σε επικές συναυλίες και σε μεγάλες πορείες ειρήνης. Το κέντρο, έψαχνε ένα πρόσωπο ανανέωσης, σε μια πιο αριστερή (ή αριστερίστικη) ρητορική, βλέποντας, πως θα ήταν ο κυρίαρχος πολιτικά χώρος, τα επόμενα χρόνια, ενώ η δεξιά, διαχειριζόταν αξιοπρεπώς (επί Κ.Καραμανλή), ένα συμβιβασμό, που την έφερε στην κυβέρνηση, μετά τα γεγονότα της Κύπρου.
Η ζωή των ανθρώπων τότε, ήταν φτωχική, περιορισμένη, μα πιο ήρεμη, πιο όμορφη , πιο γραφική και ταυτόχρονα πιο δημιουργική, καθώς ο χρόνος ξέφτιζε σιγά σιγά, τα ανώφελα μίση του παρελθόντος.
Ξαναγυρίζοντας το νου μου, σε εκείνη την εποχή τώρα, με τα την ηρεμία της πιο καλής παρατήρησης, που μου δίνει το βάθος του χρόνου, εκείνα τα χρόνια, ήταν μια μεγάλη ευκαιρία, για την δημιουργία, ενός ευπρεπούς, τίμιου και προοδευτικού κράτους. Δεν ξέρω, αν αυτή η σκέψη μου οφείλεται στο ότι τον κόσμο που γνώρισα τότε, τον κατέγραψα μέσα από τα μάτια ενός παιδιού, αλλά με όποιο τρόπο και αν σκεφτώ, στο ίδιο συμπέρασμα καταλήγω.
Και τελικά μόνο σκέψεις μελαγχολίας έρχονται στο μυαλό, αν κάποιος σκεφτεί, πως όποτε αυτός ο τόπος, βγαίνει μέσα από κάποια δίνει και του δίδεται μια ευκαιρία αναβάθμισης, πάντοτε βρίσκεται κάποιο χέρι, ενός παράλογου Θεού, που τον σπρώχνει στην αυτοκαταστροφή. Πολλοί άνθρωποι ονειρεύτηκαν κάτι διαφορετικό για την Ελλάδα, με τον δικό του τρόπο ο καθένας, μα ένα συντηρητικό σε ιδέες και συμφέροντα σύστημα, τους έκοβε πάντα το δρόμο. Ο Ι. Καποδίστριας, Ο Ι. Δραγούμης, ο Γ. Λαμπράκης, ο Α. Παναγούλης, κάποιοι από αυτούς...Και ο λόγος πάντοτε ήταν, πως πήγαιναν κόντρα, σε ένα ιδιόμορφο και αόρατο φεουδαρχικό καθεστώς, της "ελεεινής μορφής", που μας άφησε δυστυχώς κληρονομιά η εποχή της Τουρκοκρατίας...
Στην Ελλάδα, πραγματική αστική τάξη, δεν υπήρξε ποτέ. Υπήρξαν πάντοτε άναρχοι μικροαστοί, που προσπαθούσαν να βολέψουν τα προσωπικά τους μικροσυμφέροντα, πότε εδώ και πότε εκεί.
Σε αυτό τον τόπο, τόσα χρόνια, δεν υπήρξε ποτέ θέληση, για πραγματική ανάπτυξη της παιδείας και μέσω αυτής και της μόρφωσης των ανθρώπων - λίγοι μόνο άνθρωποι των γραμμάτων προσπάθησαν να κάνουν κάποια πράγματα, αλλά και αυτοί τις πιο πολλές φορές λοιδορήθηκαν...
Έτσι η χυδαιότητα και η ποδοσφαιροποίηση της ζωής έγινε ένα δεδομένο γεγονός... Μάλιστα δε... και της πολιτικής μας ζωής...(δεν έχει περάσει πολύς καιρό που άκουσα σε τηλεοπτική εκπομπή, μοντέρνο δήθεν πολιτικό, να λέει "εγώ είμαι θύρα τάδε και δεν καταλαβαίνω τίποτε...")...Ποιος διάλογος και ποιες ανταλλαγές ιδεών, μπορούν να υπάρξουν αλήθεια ανάμεσα σε ανθρώπους, που έχουν τέτοιες λογικές;...Χάος...
Και βέβαια μέσα στο πέρασμα της θλιβερής εικοσιπενταετίας του νεοπλουτισμού, του λαίφ στάιλ, της πλαστικής σημαίας, του πανηγυρισμού στημένων πρωταθλημάτων, των καμένων από τους μαθητές βιβλίων, των σοφιστών και της μίζας, όλα αυτά έλαβαν την κορύφωση τους, δημιουργώντας ένα λαό, που δίκαιο έχουνε μόνο οι κραυγάζοντες...
Και ξαφνικά, ήλθε η κρίση... και το μπαλόνι, έσπασε...Και η αντίδραση ποια; Πρώτα οι Έλληνες βγήκανε στης πλατείες σαν αγανακτισμένοι (και καλά έκαμαν, μόνο που δεν ξέρανε το γιατί, όπως φάνηκε τελικά) και μετά οι πιο πολλοί, έψαξαν να βρουν που θα τρυπώσουν τις μικρο φιλοδοξίες τους, εξαργυρώνοντάς κάποιο αγώνα, για κάποια επανάσταση...
Μα οι επαναστάσεις, απαιτούν πρώτα από όλα, μορφωτικό επίπεδο...Κανείς δεν πρέπει να ξεχνά, την σύνδεση της Γαλλικής Επανάστασης, με το με το διαφωτισμό και της Ρωσικής Επανάστασης με ένα ισχυρό λογοτεχνικό κίνημα που προϋπήρξε αυτής με΄εκφραστές του λογοτέχνες όπως ο Α.Πούσκιν, ο Φ. Ντοστογιέφσκι, Λ. Τολστόι, Α. Τσέχοφ και πολλών άλλων...
Κάτι τέτοιο χρειάζεται και αυτός εδώ ο τόπος πρώτα απ΄ όλα. Μια πολιτιστική και ηθική επανάσταση, ενάντια στην χυδαιότητα και στο κακό γούστο...Για 25 χρόνια η φράση "οι ποιητές είναι λαπάδες" άλλα και η άποψη πως οι διανοούμενοι είναι λαμόγια, είναι κυρίαρχες λογικές...Και δυστυχώς για τους πιο πολλούς Έλληνες , συνεχίζουν να είναι...
"Γενιές φαρμάκι" έγραφε ο Γ. Σεφέρης... Γενιές σήψης και τελικά ένα έδαφος, φτιαγμένο, στις πιο ιδανικές συνθήκες, για να ευδοκιμήσει ο κάκτος του ολοκληρωτισμού και της μισαλλοδοξίας ...
Αυτό πρέπει να αλλάξει... Οι Έλληνες, πρέπει να αγωνιστούν, για την απόκτηση της αισθητικής του καλού γούστου, μέσω της αυτογνωσίας πρώτα απ΄ όλα... Τότε μόνο θα γίνει κατανοητή, η υποχρέωση μιας αλληλεγγύης με ουσία (και όχι για δημόσιες σχέσεις), η υποχρέωση μιας αναδόμησης , η υποχρέωση μιας μετριοφροσύνης...
Η ευκαιρία, να ζήσουμε σε μια Ελλάδα διαφορετική και αναβαθμισμένη, χάθηκε πολλές φορές...Η τελευταία, στο τέλος της δεκαετίας του 80...Δεν πρέπει να χαθεί ξανά...
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΒΕΡΓΙΝΗΣ
ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ - ΠΟΙΗΤΗΣ
Η αριστερά του τότε, προσπαθούσε να εκτονώσει μια εσωστρέφεια δεκαετιών, σε επικές συναυλίες και σε μεγάλες πορείες ειρήνης. Το κέντρο, έψαχνε ένα πρόσωπο ανανέωσης, σε μια πιο αριστερή (ή αριστερίστικη) ρητορική, βλέποντας, πως θα ήταν ο κυρίαρχος πολιτικά χώρος, τα επόμενα χρόνια, ενώ η δεξιά, διαχειριζόταν αξιοπρεπώς (επί Κ.Καραμανλή), ένα συμβιβασμό, που την έφερε στην κυβέρνηση, μετά τα γεγονότα της Κύπρου.
Η ζωή των ανθρώπων τότε, ήταν φτωχική, περιορισμένη, μα πιο ήρεμη, πιο όμορφη , πιο γραφική και ταυτόχρονα πιο δημιουργική, καθώς ο χρόνος ξέφτιζε σιγά σιγά, τα ανώφελα μίση του παρελθόντος.
Ξαναγυρίζοντας το νου μου, σε εκείνη την εποχή τώρα, με τα την ηρεμία της πιο καλής παρατήρησης, που μου δίνει το βάθος του χρόνου, εκείνα τα χρόνια, ήταν μια μεγάλη ευκαιρία, για την δημιουργία, ενός ευπρεπούς, τίμιου και προοδευτικού κράτους. Δεν ξέρω, αν αυτή η σκέψη μου οφείλεται στο ότι τον κόσμο που γνώρισα τότε, τον κατέγραψα μέσα από τα μάτια ενός παιδιού, αλλά με όποιο τρόπο και αν σκεφτώ, στο ίδιο συμπέρασμα καταλήγω.
Και τελικά μόνο σκέψεις μελαγχολίας έρχονται στο μυαλό, αν κάποιος σκεφτεί, πως όποτε αυτός ο τόπος, βγαίνει μέσα από κάποια δίνει και του δίδεται μια ευκαιρία αναβάθμισης, πάντοτε βρίσκεται κάποιο χέρι, ενός παράλογου Θεού, που τον σπρώχνει στην αυτοκαταστροφή. Πολλοί άνθρωποι ονειρεύτηκαν κάτι διαφορετικό για την Ελλάδα, με τον δικό του τρόπο ο καθένας, μα ένα συντηρητικό σε ιδέες και συμφέροντα σύστημα, τους έκοβε πάντα το δρόμο. Ο Ι. Καποδίστριας, Ο Ι. Δραγούμης, ο Γ. Λαμπράκης, ο Α. Παναγούλης, κάποιοι από αυτούς...Και ο λόγος πάντοτε ήταν, πως πήγαιναν κόντρα, σε ένα ιδιόμορφο και αόρατο φεουδαρχικό καθεστώς, της "ελεεινής μορφής", που μας άφησε δυστυχώς κληρονομιά η εποχή της Τουρκοκρατίας...
Στην Ελλάδα, πραγματική αστική τάξη, δεν υπήρξε ποτέ. Υπήρξαν πάντοτε άναρχοι μικροαστοί, που προσπαθούσαν να βολέψουν τα προσωπικά τους μικροσυμφέροντα, πότε εδώ και πότε εκεί.
Σε αυτό τον τόπο, τόσα χρόνια, δεν υπήρξε ποτέ θέληση, για πραγματική ανάπτυξη της παιδείας και μέσω αυτής και της μόρφωσης των ανθρώπων - λίγοι μόνο άνθρωποι των γραμμάτων προσπάθησαν να κάνουν κάποια πράγματα, αλλά και αυτοί τις πιο πολλές φορές λοιδορήθηκαν...
Έτσι η χυδαιότητα και η ποδοσφαιροποίηση της ζωής έγινε ένα δεδομένο γεγονός... Μάλιστα δε... και της πολιτικής μας ζωής...(δεν έχει περάσει πολύς καιρό που άκουσα σε τηλεοπτική εκπομπή, μοντέρνο δήθεν πολιτικό, να λέει "εγώ είμαι θύρα τάδε και δεν καταλαβαίνω τίποτε...")...Ποιος διάλογος και ποιες ανταλλαγές ιδεών, μπορούν να υπάρξουν αλήθεια ανάμεσα σε ανθρώπους, που έχουν τέτοιες λογικές;...Χάος...
Και βέβαια μέσα στο πέρασμα της θλιβερής εικοσιπενταετίας του νεοπλουτισμού, του λαίφ στάιλ, της πλαστικής σημαίας, του πανηγυρισμού στημένων πρωταθλημάτων, των καμένων από τους μαθητές βιβλίων, των σοφιστών και της μίζας, όλα αυτά έλαβαν την κορύφωση τους, δημιουργώντας ένα λαό, που δίκαιο έχουνε μόνο οι κραυγάζοντες...
Και ξαφνικά, ήλθε η κρίση... και το μπαλόνι, έσπασε...Και η αντίδραση ποια; Πρώτα οι Έλληνες βγήκανε στης πλατείες σαν αγανακτισμένοι (και καλά έκαμαν, μόνο που δεν ξέρανε το γιατί, όπως φάνηκε τελικά) και μετά οι πιο πολλοί, έψαξαν να βρουν που θα τρυπώσουν τις μικρο φιλοδοξίες τους, εξαργυρώνοντάς κάποιο αγώνα, για κάποια επανάσταση...
Μα οι επαναστάσεις, απαιτούν πρώτα από όλα, μορφωτικό επίπεδο...Κανείς δεν πρέπει να ξεχνά, την σύνδεση της Γαλλικής Επανάστασης, με το με το διαφωτισμό και της Ρωσικής Επανάστασης με ένα ισχυρό λογοτεχνικό κίνημα που προϋπήρξε αυτής με΄εκφραστές του λογοτέχνες όπως ο Α.Πούσκιν, ο Φ. Ντοστογιέφσκι, Λ. Τολστόι, Α. Τσέχοφ και πολλών άλλων...
Κάτι τέτοιο χρειάζεται και αυτός εδώ ο τόπος πρώτα απ΄ όλα. Μια πολιτιστική και ηθική επανάσταση, ενάντια στην χυδαιότητα και στο κακό γούστο...Για 25 χρόνια η φράση "οι ποιητές είναι λαπάδες" άλλα και η άποψη πως οι διανοούμενοι είναι λαμόγια, είναι κυρίαρχες λογικές...Και δυστυχώς για τους πιο πολλούς Έλληνες , συνεχίζουν να είναι...
"Γενιές φαρμάκι" έγραφε ο Γ. Σεφέρης... Γενιές σήψης και τελικά ένα έδαφος, φτιαγμένο, στις πιο ιδανικές συνθήκες, για να ευδοκιμήσει ο κάκτος του ολοκληρωτισμού και της μισαλλοδοξίας ...
Αυτό πρέπει να αλλάξει... Οι Έλληνες, πρέπει να αγωνιστούν, για την απόκτηση της αισθητικής του καλού γούστου, μέσω της αυτογνωσίας πρώτα απ΄ όλα... Τότε μόνο θα γίνει κατανοητή, η υποχρέωση μιας αλληλεγγύης με ουσία (και όχι για δημόσιες σχέσεις), η υποχρέωση μιας αναδόμησης , η υποχρέωση μιας μετριοφροσύνης...
Η ευκαιρία, να ζήσουμε σε μια Ελλάδα διαφορετική και αναβαθμισμένη, χάθηκε πολλές φορές...Η τελευταία, στο τέλος της δεκαετίας του 80...Δεν πρέπει να χαθεί ξανά...
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΒΕΡΓΙΝΗΣ
ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ - ΠΟΙΗΤΗΣ